Haiti’nin başkenti Port-au-Prince’te çete şiddeti nedeniyle en az 1,4 milyon insan evlerini terk etmek zorunda kaldı. Birleşmiş Milletler’in Haiti’deki insan hakları durumu üzerine Atanmış Uzmanı William O’Neill, bu durumu “benzeri görülmemiş düzeyde iç göç” olarak nitelendirdi.
Pazartesi günü New York’taki BM Genel Merkezi’nde gazetecilere açıklamalarda bulunan O’Neill, “devam eden insan hakları krizi, Haitili halk, özellikle de en savunmasız kesimler için büyük acılara neden oluyor” dedi.
Port-au-Prince’in ve çevresindeki bazı bölgelerin yüzde 90’ına kadar olan kısmı en az 26 çete tarafından kontrol ediliyor. Çete üyelerinin yaklaşık yarısı ise 18 yaşın altındaki çocuklardan oluşuyor.
Bu gruplar, bölgeler üzerinde hakimiyet kurmak için çabalarken, şiddet yoluyla halktan haraç topluyor, tecavüz, cinayet ve fidye için adam kaçırma gibi eylemler gerçekleştiriyor ve zor durumdaki Haiti güvenlik güçleriyle çatışıyor.
Değişen Cepheler ve Kız Çocuklarının Durumu
O’Neill, binlerce insanın “çetelerin kontrolündeki bölgelerde veya değişen cephe hatlarında mahsur kaldığını” belirterek, “görünmez sınırlara” maruz kaldıklarını ifade etti.
Genç kadınlar ve kız çocukları için bu sınırlar daha da büyük zorluklar teşkil ediyor. O’Neill, “Kız oldukları, çetelerin kontrolündeki mahallelerde yaşadıkları ve fakir oldukları için ayrımcılığa uğruyorlar. Bir kız çocuğu bana, ‘Sadece iyi ve güvende yaşamak istiyorum çünkü burası benim ülkem’ dedi” diye konuştu.
Haiti, devam eden şiddet olayları, sel ve kuraklık gibi sık yaşanan aşırı hava olayları ve depremlerin daha da kötüleştirdiği derinleşen bir insani krizle karşı karşıya. Ülke ayrıca, 2021’de Cumhurbaşkanı Jovenel Moïse’in suikastından bu yana seçilmiş bir cumhurbaşkanının bulunmadığı siyasi belirsizlik içinde. Bu yıl içinde seçimlerin yapılması umuluyor.
‘Zorlu Ama Umut Vadeden Bir An’
Atanmış Uzman olarak O’Neill’ın rolü, Haiti’deki insan hakları gelişmelerini izlemek ve Haiti Hükümeti’ne, ulusal insan hakları kurumlarına ve sivil toplum kuruluşlarına, insan haklarına saygı gösterilmesini, tanıtılmasını ve korunmasını sağlamak için çabalarında yardımcı olmak üzere tavsiyelerde bulunmaktır.
BM muhabirlerine, “yolsuzluk, cezasızlık ve hesap verebilirlik mekanizmalarının zayıflığı” konusunda “derin endişe duyduğunu” söyledi ve ülkenin “zorlu ama umut vadeden bir an” ile karşı karşıya olduğunu ekledi.
O’Neill, “Haiti’nin güvensizlikle mücadele etmesine, yolsuzluk ve cezasızlıkla savaşmasına ve insan haklarını korumasına yardımcı olabilirsek, o zaman herkes refaha kavuşacaktır” dedi.
